Seçmeli Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi 2 ders notları

Bu ders içereği Yeni müfredata uygundur.
Ünite 2

II. DÜNYA SAVAŞI

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NIN SİYASİ VE EKONOMİK SONUÇLARI

İKİ SAVAŞ ARASI OLUŞAN ULUSLARARASI SİYASİ, EKONOMİK VE ASKERÎ DENGE İLE II. DÜNYA SAVAŞI’NIN NEDENLERİ

Birinci Dünya Savaşı’ndan galip ayrılan İtilaf Devletleri, Paris Barış Konferansı ile devlet düzenlerini kurmaya başladılar. Merkezi İngiltere olarak kurulmaya çalışılan bu yeni dünya düzeni, İngiltere dışındaki tüm devletleri rahatsız edecek biçimde gelişti. 1925 yılında yapılan Locarno Antlaşması, savaş sonrası olumsuzlukları en aza indirmek için amacıyla yapılan ilk adımdı.

İkinci Dünya Savaşı Almanya’nın 1939 yılında Polonya’yı işgali etmesi ile başladı. İngiltere ve Fransa daha sonra Almanya’ya savaş açtı. Rusya, Polonya’daki Ukrayna ve Beyaz Ruslarını ezildiğini öne sürerek Polonya’nın doğu bölgesini işgal etmiştir. Bu süreden sonra Almanya’dan her konuda gerekli olan tüm desteği alan İtalya, Almanya ile birlikte savaşa girmiştir.

II. DÜNYA SAVAŞI’NIN YÖNÜNÜ DEĞİŞTİREN OLAYLAR VE SONUÇLARI

  • 1941 yılında Pearl Harbor Baskını sonucu ABD ile Japonya arasında savaş başladı.
  • 1942 yılında Stalıngrad Kuşatması sonucu Kafkasya Almanlardan temizlendi. Moskova ve Leningrad üzerindeki Alman tehdidi bertaraf edilmiştir.
  • 1944 yılında NORMANDİYA ÇIKARMASI sonucu Fransa dahil olmak üzere tüm Avrupa, Alman işgalinden kurtarıldı ve Almanya teslim olmak zorunda bırakıldı.
  • 1945 yılında Yalta Konferansı sonucu Büyük İttifak’ın sonlandı. İş birliği sona erdi, rekabet ve mücadele dönemi başladı.
  • 1945 yılında Potsdam Konferansı sonucu Almanya ve Avusturya dört işgal bölgesine ayrıldı, Almanya’ya sınırlandırmalara uğradı ve İtalya’da barış hüküm sürdü.
  • Atom Bombaları ve Etkileri sonucu Japonya’nın savaş gücü kırıldı ve atmosfere binlerde radyoaktif yayıldı.

II. DÜNYA SAVAŞI’NDA YAŞANAN İNSAN HAKLARI İHLALLERİ

Asya ve Avrupa’da Yaşanan İnsan Hakları İhlalleri

İkinci Dünya Savaşı’nın başlaması ile Romanlar, Yahudiler ve işgal edilen bölgelerde bulunan halklar toplama kamplarındaki gaz odaları ve fırınlarda soykırıma uğramışlardır. İşte bu ölüm kamplarının en fazla bilinen binlerce insanın öldürüldüğü Auschwitz kampıdır. 1941 yılında Amerika kıtasında yüz binin üzerinde Japon vatandaşı bulunmaktaydı. Bunların büyük bir bölümü Birleşik Devletler vatandaşıydı ve Hawaii nüfusunun yaklaşık yarısı Japon soyundandı.1942 yılının ilk zamanlarında Amerika’nın batı sahilinde yaşamakta olan Japonların neredeyse tamamı toplama kampına tehcir edildi ve 1944 yılının sonuna kadar bu kamplarda esir tutuldular.

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

Dünya üzerindeki her şeyin yerle bir olduğu bu savaşlar sonrası yeni bir başlangıç için ABD’nin önderlik etmesi ile 14 Ağustos 1941’de Atlantik Bildirisi ilan edildi. Bu bildirinin temelinde demokrasi ve hürriyet ruhu vardı. Bu bildirinin ardından Almanya’ya karşı savaşan devletlerin imzasıyla yayımlanan Birleşmiş Milletler Beyannamesi ile savaş sonrası veya sırasında oluşabilecek barış ortamı için ciddi adımlar atılmıştır.1945 yılında ABD’de yapılan konferans ile Birleşmiş Milletler Teşkilatı kuruldu. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 10 Aralık 1948 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda Türkiye’nin de bulunduğu 48 ülkenin evet oyu kullanması ile kabul edilmiştir.

İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NIN SİYASİ VE EKONOMİK SONUÇLARI

İki Kutuplu Dünya Düzeninin Ortaya Çıkması

İkinci Dünya Savaşı’nda üstlendiği rolle Doğu Avrupa’yı Nazi baskısından kurtaran Sovyetler Birliği’nin saygınlığı arttı. Faşizme karşı oluşan tepki komünizmi saygın hâle getirdi. Batı Avrupa’da bulunan komünist partiler faşizme karşı kazanılan zaferle son derece güçlendi. Sovyetler Birliği bütün özgürlük hareketlerinin öncüsü olarak görüldü. En güçlü bağlar Küba, Arap dünyası ve Vietnam ile kuruldu. SSCB 1949 yılında atom bombasını, 1953 yılında hidrojen bombasını geliştirdi. Böylece bu alanda bulunan Amerikan tekeline son verdi. İkinci Dünya Savaşı teknolojik, küresel ve ideolojik boyutu ile insanlık tarihinin en önemli olaylarından biridir. 1945 yılında doğan iki süper güç olarak tabir edilen SSCB ile AB, karşılıklı barışın hâkim olduğu yarım yüzyıllık dönemde dünyaya yön vereceklerdir.

Kuruluşundan Günümüze Birleşmiş Milletler

İkinci Dünya Savaşı sürerken ABD ve İngiltere’nin yayımladığı Atlantik Bildirisi’nde bulunan kararlar 1942 yılında Birleşmiş Milletler Bildirisi’nde kabul edilmiştir. 1945 yılında ise Türkiye’nin içinde bulunduğu 51 ülke Birleşmiş Milletler olarak adlandırılan uluslararası örgütü kuruldu. Bu örgüt, Milletler Cemiyetinden etkili olması beklenirken büyük amaçlar hedeflenmiştir.

Orta Doğu’nun Yeniden Şekillenmesinde Emperyalist Güçle

Birinci Dünya Savaşı sürerken İngilizler Orta Doğu’nun kaderini değiştirecek bir adım atarak Yahudilere izin vereceklerini ortaya koydukları Balfour Deklarasyonu’nu 1917 Kasım ayında duyurdular. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Osmanlı Devleti’nin yıkılmasıyla Yahudi devletinin kurulmasındaki en büyük engel ortadan kalkmış oldu. İngiltere, BM’den Filistin Özel Komitesi oluşturulmasını ve konu ile ilgili rapor hazırlanmasını istedi. Komite çözüm olarak iki seçenek ortaya koydu. Bunları çoğunluk ve azınlık planıydı.

İkinci Dünya Savaşı’nın Ekonomik Sonuçları ve IMF

İkinci Dünya Savaş’ından sonra meydana gelen ekonomik ve siyasi yapılardan dolayı ABD, SSCB ve komünist rejimin dünya genelinde yayılmasını engellemek için Avrupa kıtasına önemli boyutlarda ekonomik ve askerî yardımlarda bulunmuştur. Ekonomik ve askeri gelişmeler ABD’nin süper güç olması için ortam oluşturdu. Meydana gelen bu yıkımı telafi ederek yeniden yapılanabilmesi, uluslararasında para temin edilmesi ve bu paranın akışını sağlamak için IMF ve Dünya Bankası gibi kuruluşlar ABD’nin önderliğinde organize edildi.

İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NIN BİLİMSEL, KÜLTÜREL VE TEKNOLOJİK GELİŞMELERE ETKİSİ

İkinci Dünya Savaşı’nda Geliştirilen Askerî Teknolojiler

  • Savaştaki müttefiklerin hava alanında üstünlüğü ele geçirmeleri, Almanların hedefe ulaşmak için yeni yöntemler bulmaya yöneldiler. Almanlar, 1937 yılından itibaren V1 ve V2 balistik füzeleri üzerinde çalışmaktaydı ve bunları 1942 yılından itibaren üretmeye başladılar.
  • Savaşın en önemli teknolojilerinden biri radar olmuştur. Radar ile birlikte silah yön belirleyicileri ve uzaktan kumanda sistemleri geliştirilmiştir.
  • Japonlar Kamikaze olarak adlandırılan uçakları kullanmıştır. Bu uçaklar roket yakıtına ve jet motoruna sahipti.

İkinci Dünya Savaşının Kültürel Etkileri

  • Yedinci sanat olarak bilinen sinema İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra pek çok değişikliğe uğramıştır. Avrupa ve ABD’de başlayan savaşa tepki hareketleri sinemaya da yansıdı.
  • Yeni yazarlar ortaya çıktı ve içinde yaşadıkları topluma ve sıkıntılara karşı çıktılar.
  • Sanatsal arayışlar son derece genişledi ve çağdaş sanayinin sayesinde ortaya çıkan yeni malzemelerle sanatın gelişmesi hızlandı.

II. DÜNYA SAVAŞINDA TÜRKİYE’NİN İZLEDİĞİ DIŞ POLİTIKA STRATEJİLERİ

İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye tarafsız kalmamış sadece savaş dışı kalmıştır. Türkiye’nin dış politikası savaşın gidişatına göre değişkenlik göstermiştir. Hangi taraf daha güçlü ise Türkiye’nin genel yaklaşımı ona göre şekillenmiştir. 1939 ile 1942 yılları arasında Türkiye, savaş dışı kalmasıyla bir kalkan rolü oynayarak savaşın Orta Doğu’ya yayılmasını engellemiştir.

İKİNCİ DÜNYA SAVAŞINDA TÜRKİYE’DE GELEN SOSYOKÜLTÜREL, EKONOMİK VE SİYASİ GELİŞMELER

  • İsmet İnönü döneminde çoğunluk İkinci Dünya Savaşı içinde geçmiştir. Türkiye savaşa katılmamış ama savaşın sorumluluğunu büyük ölçüde üstlenmiştir. En verimli zamanlarda genç kuşakların yıllarca silah altında tutmuştur. Bu sebepten İkinci Dünya Savaşı bütün politikaları etkilemiştir.
  • Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk zamanlarında hava harp sanayisinde girişimci olarak Nuri Demirağ ve Vecihi Hürkuş görülmektedir.
  • Türkiye’de 1927 yılında özel bir şirket olan TTTAŞ tarafından radyo yayıncılığı başlatılmıştır.
Bu ders notu faydalı mıydı ?
Bunu nasıl iyileştirebilirim?

4 kişi oy kullandı
Online Testler