Seçmeli Sanat Tarihi 1 ders notları ünite 4

Bu ders içereği Yeni müfredata uygundur.
Ünite 4

AVRUPA SANATI

ROMAN SANATI

Orta Çağ’da kilise ve din adamları oldukça etkilidir. Bu dönemde kilise yapımı ilk sıradadır. Orta Çağ Avrupa’sında yaşanan bu karanlık dönem skolastik düşüncenin egemen olduğu bir süreçtir.

SKOLASTİK DÜŞÜNCE (SKOLASTİK FELSEFE)

İnanç ve bilgiyi, bilimi kiliseyle dinle uyumlu hâle getirmeye çalışan Orta Çağ’a ait felsefedir.

ŞAPEL

Küçük kilise

KİLİSE

Hristiyan ibadethanesi

KATEDRAL

Büyük ve gösterişli kilise

GOTİK SANATI

Roman sanatının sonlarına doğru Orta Çağ’ın düşünce sistemi olan skolastik felsefeden kopuş başlamış bu da Gotik sanatı hazırlayan temel unsur olmuştur. Öncü ülke Fransa’dır. Yapılarda yükseklik ve ferahlık vardır. Daha çok aydınlanma penceresi kullanılmıştır.

Paye

Duvar destek elemanı.

Kemer

Üzerine binen örtü sisteminin ağırlığını taşıyıcılara aktaran kavisli, bağlayıcı mimari elemandır.

Vitray

Renkli camlarla yapılan bezeme, süslemedir.

Portal

Ana kapı

Gül Pencere

Roman ve Gotik mimaride katedrallerin ön cephelerinde girişin üstünde yer alan daire biçiminde vitraylı penceredir.

RÖNESANS SANATI

Rönesans Nedir?

Yeniden doğuş anlamındadır. İtalya’da ortaya çıkıp, bütün Avrupa ülkelerini etkilemiştir. İnsan sevgisini temele alır. Rönesans; bilimde, sanatta, edebiyatta, sosyal hayatta; kısacası hayatın her alanında yaşanan aydınlanma ve köklü değişikliklerdir.

Rönesans’ı Hazırlayan Nedenler

  • Sanat hareketlerinin üst seviyeye çıkması
  • Fikirlerin rahatça söylenmesi
  • Matbaanın bulunmasıyla, yeni buluşların ve fikirlerin her tarafa daha çabuk yayılması
  • Coğrafi keşifler sonucu zenginliğin artması ve sanattan zevk alan burjuva sınıfının doğması
  • Fikir ve sanat insanlarını destekleyen ailelerin artması
  • İtalya’ya göç eden bilim adamlarının Müslüman toplumdan edindikleri bilgileri kullanmaları
Mimarlık

Mimaride özellikle Antik Çağ incelenmiş ve mimari elemanlarından yararlanılmıştır. Yapılarda altın orana önem verilmiştir. Halkın ihtiyacını karşılayacak sosyal yapılar inşa edilmiştir.

Pieta

Ölü İsa’nın annesi Meryem’in kucağındaki tasviridir.

Madonna

Bebek İsa’nın annesi Meryem’in kucağındaki tasviridir.

Heykel

Rönesans Dönemi’nde heykeltıraşlık mimarlıktan daha hızlı gelişmiştir. İnsan heykelleri ön plandadır. Tevrat ve İncil’den alınan dinî konuların yanı sıra, önemli kahramanlarda heykel ve kabartmalara konu olmuştur.

Resim

Rönesans resminde perspektif (derinlik) önemli bir özelliktir. Olayın geçtiği mekan önemlidir. Koyu renklerin yanında canlı renkler de kullanılmıştır. Yağlı boya tekniği geliştirilmiştir.

Sanatçılar ve Eserleri

Mimarlık

Brunelleski

Floransa Katedrali’nin Kubbesi, Öksüzler Yurdu

Alberti

Rucelai Sarayı

Bramante

Mabetçik (Tempietto)

Michelangelo

Roma St. Peter Kilisesi, Fransa Kapitol Meydan, Pieta ve Musa Heykeli

Heykel

Ghiberti

Floransa Vaftizhanesinin bronz kabartmaları

Donatello

Gattemelato Atlı Heykeli

Leonardo Da Vinci

Milano’da bir heykel çalışması

Resim

Ghiotto

Altın Kapıda Karşılama

Leonardo Da Vinci

Mona Lisa, Son Akşam Yemeği

BAROK SANATI

İtalya’da doğmuştur ancak barok sanata geçmeden önce, 1520- 1580 yılları arasını kapsayan Rönesans’tan barok sanata geçiş dönemi vardır ki bu döneme Maniyerizm denir. Bu dönemde Rönesans’ın katı kuralları yavaş yavaş reddedilmeye başlanmıştır. Natürmort ve manzara resmi ilk kez bu dönemde görülür.

Barok Sanat

Eserlerde anlatım oldukça abartılıdır. Çok yoğun süslemeli mimari yapıların bol olduğu bir sanat dönemidir.

Resim

Barok dönem resimlerinde çoğunlukla din adamlarının hayatı, mitolojik konular, kahramanlık öyküleri ve ünlü ailelerin tarihi işlenmiştir.

Heykel

Barok heykelleri hareketli yani dinamiktir. Çoğunlukla mermer malzeme kullanılmış ve üzeri cilalanmıştır.

Mimari

Bu dönem sarayın merkezi yönetiminin etkili olduğu bir süreçtir. Kralın Fransa’daki Versailles sarayı bu gücün sembolüdür. Şato ve saray mimarisi ağırlıktadır. Taş ve mermer malzeme kullanılmıştır. Süslemeler abartılı ve gösterişlidir. Barok üslup İtalya’da çok gelişmiştir.

Sanatçılar ve Eserleri

Resim

Caravaccio

Meryem, çocuk İsa ve Azize Anna

Rubens

İsabella Brant’ın Portresi

Rembrant

Anatomi Dersi, Gece Nöbeti

Heykel

Bernini

Apollon ve Daphne, Roma’da Dört Irmak Çeşmesi

Mimari

Borromini

Roma San Carlo Kilisesi

18. YÜZYIL SONRASI SANAT AKIMLARI

Neoklasisizm

18. yüzyılın ikinci yarısında barok ve rokoko üsluplarına bir tepki olarak doğmuştur. Önce Avrupa’da başlamış, sonra Amerika’ya kadar yayılmıştır.

  • Rokoko : 1715-1774 yılları arasında Avrupa’da Aydınlanma Çağı’nda ortaya çıkan bir süsleme üslubudur.
  • Mimarlık: Eski Yunan ve Roma tapınak planları, sütunlar, kubbeler sıklıkla kullanılmıştır.
  • Heykel: Çok az eser vardır. Beyaz mermer kullanılmıştır.
  • Resim: Pek gelişme görülmez. Konular Antik Çağ ve Yunan mitolojisi ile alakalıdır.
Romantizm

18. yüzyıl sonlarında İngiltere’de doğmuş bir sanat akımıdır. Edebiyatta ve resimde çok etkili olmuştur. 1789 Fransız Devrimi sonucunda gelişen özgürlük ve heyecan bu akımın doğuşunda etkilidir. Duygular ağır basar.

Realizm

Gerçekçilik akımıdır. Günlük yaşam ve sorunlar olduğu gibi ve ayrıntılarıyla anlatılır.

Empresyonizm (İzlenimcilik)

19. yüzyılda ortaya çıkmış ve bütün sanat dallarını etkilemiştir. Herhangi bir nesnenin, bir olayın doğrudan doğruya anlatılması değil de onun bıraktığı etki ve duyguların, izlenimlerin anlatılmasıdır.

Fovizm

19. yüzyılın sonlarında gerçekçi canlandırmalara karşı çıkış başlamıştır. Çiğ ve bağıran renklerin kullanıldığı bu akım da modern resim akımlarından biridir.

Kübizm

İzlenimciliğe tepki olarak çıkmıştır. Nesne ve varlıklar geometrik şekillerle anlatılır.

Fütürizm

1910-1930 yılları arasında İtalya’da gelişmiştir. Gelecekçilik anlamına gelir. Endüstrinin gelişmesiyle bu akım hız kazanmıştır.

Ekspresyonizm (Dışavurumculuk)

Duyguların ve iç dünyanın ön plana çıktığı 20. yy. sanat akımıdır. Politik iktidarsızlık ve ekonomik çöküntü ortamında Almanya’da ortaya çıkmıştır. İnsanların iç dünyasını açığa çıkaran bir akımdır.

Metafizik

Düş ve bilinçaltının dışa vurumudur. 1. Dünya Savaşı’nın getirdiği sıkıntılı, huzursuzluk ve yalnızlık metafizik resim için ilham kaynağı olmuştur.

Dadaizm (Kuralsızlık)

Sanatta, anlatımda hiçbir kural tanımayan, başıboş bir yöntem izleyen akımdır.

Sürrealizm

Gerçeküstücülük olarak da bilinir. Figürler asla gerçek görüntülerine uygun değildir.

Pop Art

Gelişen sanayiye bağlı olarak artan üretimin pazarlanması amacıyla reklam kampanyalarının oluşturulması gerekmiş, afiş ve tanıtım çalışmaları sonucu bu akım doğmuştur

unite-3
Bu ders notu (ünite 4) faydalı mıydı ?
Bunu nasıl iyileştirebilirim?

1 kişi oy kullandı
ÜNİTE 1ÜNİTE 2ÜNİTE 3