GİRİŞ/KAYIT

Seçmeli Tarih 2

  • UNİTE 1
  • Türklerin İslamiyet´i Kabulü
  • UNİTE 1 - 1.KONU
  • Türklerin İslamiyet´i Kabulü

İSLAMİYET’İN DOĞUŞU
İslamiyet’ten önce Arap Yarımadası’nda putperestlik hakimdi. Bu döneme Cahiliye Devri adı verilir.

TÜRKLERİN İSLAMİYET’E GİRİŞİ
*Türgişler Orta Asya’ya gelen Arap ordularını durdurarak Türklerin Araplaşmasını engellediler.
*Emeviler Arap olmayanlara iyi davranmadığı için Emeviler döneminde Türkler Müslüman olamadılar. Biyoloji 3 Özeti www.theinek.com sitesinden alınmıştır
*Abbasiler döneminde durum değişti. Abbasiler Arap ırkçılığını bıraktılar. Bu sebeple Abbasiler döneminde Türkler Müslüman olmaya başladılar.
*751 Talas Savaşı’nda Araplar ile Çinliler savaşırken Karluklar Araplara yardım ettiler. Karluklar kendilerine benzeyen Arapları örnek alarak Müslüman oldular.
*İlk Müslüman Türk boyları:
1-Karluk
2-Yağma
3-Çiğil boylarıdır.
*İlk Müslüman Türk kavimi İtil(Volga) Bulgarlarıdır.
*İlk Müslüman Türk devleti Karahanlılardır.
*İlk Müslüman Türk imparatorluğu Büyük Selçuklu İmparatorluğu’dur.

TÜRKLERİN MÜSLÜMANLAR İLE BENZER YÖNLERİ
1-Türkler de Müslümanlar da hoş görüye sahipti.
2-Türkler de Müslümanlar da tek tanrıya inanıyorlardı.
3-Türklerin de Müslümanların da ahlak anlayışları aynıydı.
4-Türklerdeki kurban, ahiret, cennet ve cehennem kavramları Müslümanlar ile aynıydı.
5-Türklerdeki cihan hakimiyeti kavramı, Müslümanlardaki cihat kavramına uyuyordu.
6-Türklerde de Müslümanlarda da din adamları üstün bir sınıf değildi.
7-Türkler de Müslümanlar da temizliğe önem verirlerdi.

TÜRKLERİN İSLAM DÜNYASINA HİZMETLERİ
1-Türkler İslamiyet’i Haçlılara karşı korudular.
2-Türkler İslamiyet’i Bizans’a karşı korudular.
3-Türkler İslamiyet’i geniş coğrafyalara yaydılar.
4-Türk bilim adamları eserleriyle İslam dünyasına hizmet ettiler.

  • UNİTE 2
  • İlk Türk İslam Devletleri
  • UNİTE 2 - 1.KONU
  • İlk Türk İslam Devletleri

TULUNOĞULLARI
Tulunoğlu Ahmet tarafından 868’de Mısır’da kuruldu.
Tulunoğulları’nın hükümdarları Türk, ordusu Türk, halkı Arap’tı. Bu sebeple 905 yılında Abbasiler tarafından yıkıldılar.
Tulunoğulları Mısır’da kurulan ilk Türk-İslam devletidir.

AKŞİTLER (İHŞİDİLER)
935’te Ferganalı Muhammet tarafından Mısır’da kurulmuştur.
Akşitler Mısır’da kurulan 2. Türk-İslam devletidir.
Akşitlerin hükümdarları Türk, ordusu Türk, halkı Arap’tı. Bu sebeple 969’da Fatımiler tarafından yıkıldılar. Bu Konu www.theinek.com dan alınmıştır

KARAHANLILAR
840 yılında Karluk ve Çiğil boylarının birleşmesiyle Balasagun’da kuruldu.
Karahanlılar devleti ikiye bölmüşlerdi. Doğuyu Arslan Kara Han, batıyı Buğra Han yönetiyordu.
Karahanlı hükümdarı SatuK Buğra İslamiyet’i kabul ederek Abdülkerim adını aldı. Böylece Karahanlılar ilk Müslüman-Türk devleti oldular.
Karahanlılar doğu ve batı diye ikiye ayrıldı. Doğu Karahanlılara Karahitaylar, Batı Karahanlılara Harzemşahlar son verdi (1212).

GAZNELİLER
963 yılında Alp Tigin tarafından Afganistan’ın Gazne şehrinde kuruldu.
Gazneli Mahmut en önemli hükümdarlarıdır. Sultan Mahmut ilk kez sultan unvanını alan Türk hükümdardır.
Sultan Mahmut Hindistan’a 17 sefer düzenledi. Bundaki amacı:
1-Zengin olan Hindistan’ı yağmalamak
2-Hindistan’da Müslümanlığı yaymaktı.
Gazneli hükümdarı Sultan Mesud’un en büyük hatası Horasan’a gelen yurtsuz Türkmenlere yerleşmeleri için toprak vermesidir. Çünkü bu Türkmenler Dandanakan Savaşı ile Gaznelileri yenmişler ve Gazne topraklarının tamamına yerleşmişlerdir. Buna rağmen Gazneliler yaşamaya devam ettiler ve 1187’de Gurlular tarafından yıkıldılar.

BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ
Büyük Selçuklu Devleti’ni Oğuzlar kurmuşlardır.
Büyük Selçukluları 1040 Dandanakan Savaşı’ndan sonra Selçuk Bey tarafından kurulmuştur.
Selçuk Bey, Cent şehrine yerleşti. Cent şehrinde İslamiyet’i kabul etti.

DANDANAKAN SAVAŞI
Tarih: 1040
Taraflar: Oğuzlar X Gazneliler
Sebep: Oğuzların Gazne topraklarına yayılmak istemesi.
Sonuç: 1-Gazneliler yıkılma sürecine girdi. 2-Büyük Selçuklu Devleti kuruldu.

MALAZGİRT MEYDAN MUHAREBESİ
Tarih: 1071
Taraflar: Selçuklular X Bizans
Sebep: Bizans, Türklerin Anadolu’da yayılmasını istemiyordu.
Sonuç: Anadolu’nun kapıları Türklere açıldı.
Selçukluların en önemli hükümdarları Alparslan ve Melikşah’tır.
Melikşah döneminde Hasan Sabbah Haşşaşiler adlı bir tarikat kurdu. Bu tarikatın adamları önemli suikastler yaptılar.Vezir Nizamülmülk’ü öldürdüler. Nizamülmülk ölünce Selçuklular yıkılma sürecine girdiler.
Selçuklu toprakları üzerinde bir çok devlet kuruldu. Bunlar:
1-Irak ve Horasan Selçukluları
2-Suriye Selçukluları
3-Kirman Selçukluları
4-Anadolu Selçukluları Kaynak : www.theinek.com
5-Atabeylikler

HARZEMŞAHLAR
1097’de Anuş Tigin tarafından Aral Gölü’nün yakınındaki Harzem bölgesinde kuruldu.
Celaleddin Harzemşah Anadolu’ya gelen Moğol öncü kuvvetlerini yenmişti. Bu sebeple Moğollara karşı birleşmek isteyen Selçuklularla anlaşmadı. Hatta Selçuklularla Yassıçimen Savaşı’nı yaptı. Bu savaş sonunda Harzemşahlar yıkıldı, Selçuklular yıkılma sürecine girdi ve Moğollar Anadolu’yu işgal etti.

  • UNİTE 3
  • Türk - İslam Devletlerinde Kültür ve Uygarlık
  • UNİTE 3 - 1.KONU
  • Türk - İslam Devletlerinde Kültür ve Uygarlık

HÜKÜMDAR
Türk-İslam hükümdarları genellikle Sultan unvanını kullandılar.
Hükümdarlık sembolleri:
1-Hutbe okutmak; 2-Sikke bastırmak; 3-Tuğra; 4-Nevbet (davul); 5-Sancak; 6-Taç;
7-Taht; 8-Otağ

ÜLKE YÖNETİMİ
Türk-İslam devletlerinde ülke:
1-Eyaletlere; 2-Sancaklara; 3-Kazalara; 4-Köylere ayrılırdı.
Eyaletleri hükümdar soyundan biri yönetiyorsa bu kişilere Melik, hükümdar soyundan olmayan biri yönetiyorsa bu kişilere Şıhne adı verilirdi.
Büyük Selçuklularda hükümdar oğulları olan şehzadeler atabeyleri ile (şehzadelerin erkek öğretmeni) yönetirlerdi.

ORDU
Karahanlılar
Karahanlı ordusunun çekirdeğini Karluk ve Çiğil boyları oluşturuyordu. Diğer Ders Notlarını GÖrmek İçin theinek.com u ziyaret edin
Karahan ordusu:
1-Hassa ordusu (Hükümdarın ordusu)
2-Saray muhafızları
3-Eyalet askerlerinden oluşuyordu.
Gazneliler
Gazneli ordusu:
1-Gulam askerleri
2-Eyalet askerleri
3-Gönüllüler
4-Ücretli askerlerden oluşuyordu.
Gulam askeri küçük yaşta alınıp eğitilen Hıristiyan askerlerinden oluşuyordu.
Tulunoğulları ve Akşitler
Bu iki devletin ordularını Kıpçak Türkleri oluşturuyordu. Kıpçaklar savaşçı bir kavimdi ve Nil nehrindeki Ravza adasında eğitim alıyorlardı.
Selçuklular
Selçuklu ordusu:
1-Gulam ordusu
2-Hassa ordusu
3-Eyalet ordusu
4-Sipahiyan
5-Bağlı devletlerin kuvvetlerinden oluşuyordu.
Selçuklularda ikta sistemi vardı. Bu sistemde toprak sahipleri asker yetiştirirlerdi. Bunlara sipahiyan adı verilmiştir.
Selçuklular ve diğer Türk devletleri savaş sırasında Turan taktiğini kullanırlardı.

TOPRAK YÖNETİMİ
Türk-İslam devletlerinde toprağın sahibi devlettir. Bu toprağa Miri arazi adı verilir.
Miri arazi:
1-İkta
2-Has
3-Haraç olmak üzere üçe ayrılırdı.
İkta, devletin topraklarını önemli kişilere ve kahramanlara dağıtmasıdır. Bu kişiler devletten maaş almazlar, topraklarının geliri ile geçinirler ve devlete asker yetiştirirlerdi.
Has, padişaha ve ailesine ait topraklardır. Padişah bu toprakların geliri ile geçinirdi.
Haraç, Selçuklu topraklarında yaşayan gayr-ı müslim halka ait topraklardır.
Selçuklularda padişah çeşitli sosyal kuruluşların devamı için kendi toprağından vakıf arazi ayırırdı. Bu toprağın geliriyle o kuruluşların giderleri karşılanırdı.
Selçuklularda padişah, miri araziden kahramanlara veya istediği kişilere toprak bağışlayabilirdi. Bu topraklara mülk toprak adı verilmiştir.

HUKUK
İslamiyet’ten önceki Türk devletlerinde töre hakimdi. Töre yazılı olmayan toplum kurallarıdır.
İlk Türk-İslam devletlerinde hukuk ikiye ayrılırdı:
1-Şeri hukuk (Dini hukuk); 2-Örfi hukuk (Töre)
Bu iki hukuğu da kadılar yönetirdi. Şeri mahkemelerin başında kadıül-kudat (baş kadı), örfi mahkemelerin başında emir-i dadlar vardı. Ayrıca hükümdarların başkanlık ettiği Divan-ı Mezalim adlı bir mahkeme daha vardı. Bu mahkemede devlete karşı ağır suç işleyenler yargılanırdı. Bu Ders Özeti www.theinek.com sitesinden alınmıştır

DİL VE EDEBİYAT
Karahanlılar
Karahanlılar yazıda Uygur alfabesini kullandılar. Türkçe’ye büyük önem verdiler.
Yusuf Has Hacip, Kutadgu Bilig adlı eserinde padişahlara yönetim ile ilgili tavsiyelerde bulunmuştur.
Kaşgarlı Mahmut, Divan-ı Lugati’t-Türk adlı eserinde Türkçe’nin Arapça’dan daha üstün bir dil olduğunu ispatlamaya çalışmıştır.
Karahanlıların ilk Türk-Müslüman hükümdarı olan Satuk Buğra Han, yazdığı destanda İslamiyet’e nasıl geçtiğini anlatmaktadır.
Ahmet Yesevi, Divan-ı Hikmet adlı eserinde İslamiyet’i Türkçe olarak anlatmaya çalışmıştır.
Gazneliler
Gaznelilerde bilim dili Arapça, edebiyat dili Farsça, halkın konuştuğu dil Türkçe idi.
Gaznelilerin en önemli şairi Firdevsi’dir. Şehname adlı eseri yazmıştır.
Büyük Selçuklular
Büyük Selçuklularda edebiyat ve bilim dili Farsça, halkın konuştuğu dil Türkçe idi.
Bu dönemde Ömer Hayyam ve Nizamülmülk eserler vermişlerdir.
Harzemşahlar
Harzemşahlar çocuklarına Türkçe isimler vermişlerdir. Bu da onların Türkçe’ye verdikleri önemi gösterir.

EKONOMİK HAYAT
Selçukluların başlıca gelirleri şunlardır:
1-Öşür (Müslüman halktan alınan toprak vergisi)
2-Haraç (Gayr-ı müslim halktan alınan toprak vergisi)
3-Cizye (Gayr-ı müslim halktan alınan kafa vergisi)
4-Gümrük geliri
5-Maden geliri
6-Ganimet (Şavaşta elde edilen ganimetin 1/5’i devlete aitti.)
Selçuklularda altın paraya Dinar, gümüş paraya Dirhem adı verilirdi.

AHİLİK
Abbasilerin kurduğu Fütüvvet teşkilatı Selçuklularda Ahilik adını almıştır.
Ahilik aynı mesleğe mensup kişilerin kurduğu dernektir. Bu dernek mensuplarına ham maddeyi sağlar, üretimin düzgün ve temiz olmasına dikkat ederdi.

BİLİM VE SANAT
İlk İslam medresesi Nişabur’da açıldı. Bu medreseyi Bağdat’ta açılan Nizamiye Medresesi takip etti. Bu Ders Özeti www.t h e i n e k.com sitesinden alınmıştır

MEŞHUR İSLAM ALİMLERİ
FARABİ
Ünlü İslam filozofudur. Eserleri Avrupa üniversitelerinde okutulmuştur.
BİRUNİ
Geometri, astronomi, tarih, felsefe ve fizik dalında eserler vermiştir. ABD Biruni’nin adını Ay’daki kraterlerden birine vermiştir.
İBN-İ SİNA
Avrupalıların Avisenna adını verdikleri İbn-i Sina özellikle tıp alanında eserler vermiştir. Bilinen 220 kitabı vardır.
Küçük ve büyük kan dolaşımını bulmuş, akıl hastalarını müzik ile tedavi etmiştir,
GAZALİ
Ünlü İslam kelamcısıdır.
ÖMER HAYYAM
Selçukluların ünlü matematikçisi ve şairidir.
Harzemşahlara Takvim-i Celaleddin adıyla bir takvim hazırlamıştır. Hazırlayan theinek.com

SANAT
Türkler hat (güzel yazı) sanatına büyük önem vermişlerdir. Hat eserleri tezhiplerle (süsleme sanatı) süslemişlerdir.
Eski Türkler resim alanında minyatürü kullanmışlardır.
Türklerde heykeltraşçılık çok önemliydi.Orhun Kitabeleri yakınındaki Kültigin heykeli bunun ispatıdır.

MÜZİK
Türkler müzik aleti olarak nevbet (davul) ve kopuzu kullanmışlardır.

MİMARİ
Türkler mimariye kubbe, kemer ve kümbeti kazandırmışlardır.

  • UNİTE 4
  • BAŞLIK
  • UNİTE 4 - 1.KONU
  • Orta Asya ve Yakın Doğu´da Kurulan Diğer Devletler

FATIMİLER
Kuruluş tarihi: 909
Yıkılış tarihi: 1171
Kurucusu: Ebu Muhammed Ubeydullah
Başkenti: Tunus
Devlet adını Hz.Ali’nin eşi Hz.Fatıma’dan alır. İçerik Sahibi www.theinek.com

EYYUBİLER
Kuruluş tarihi: 1174
Yıkılış tarihi: 1250
Kurucusu: Selahattin Eyyubi
Başkenti: Kahire

HITTİN SAVAŞI
Tarih: 1187
Taraflar: Eyyubiler X Haçlılar
Sebep: Eyyubi kralı Selahattin Eyyubi’nin Kudüs’ü Haçlılardan almak istemesi
Sonuç: Kudüs Müslümanların eline geçti.
Önemi: Hıttin Savaşı 3. Haçlı seferinin düzenlenmesine sebep olmuştur.

MEMLUKLER
Kuruluş tarihi: 1250
Yıkılış tarihi: 1517
Kurucusu: Aybek
Başkenti: Kahire
Memlukler (Kölemenler) Eyyubi ordusunda ücretli askerlerdi. Bunlar Kıpçak Türklerinden oluşuyordu. Eyyubiler Memlukleri Orta Asya’dan getirtiyor ve Nil nehri üzerindeki Ravza adasında eğitiyorlardı. Bu Türklerden olan Aybek isyan çıkararak Eyyubileri yıktı ve Memlukleri kurdu.

AYN CALUT SAVAŞI
Tarih: 1260
Taraflar: Memlukler X İlhanlılar
Sebep: Moğolların Suriye ve Mısır’ı almak istemesi
Sonuç: İlhanlılar yenildiler ve geri çekilmek zorunda kaldılar. İnstagram Profilimiz www.instagram.com/theinek
Önemi: İlk kez Moğol orduları durdurulmuştur.
Memluklerde saltanat sistemi değişikti. Padişahlık babadan oğula geçmezdi. Padişahlar önemli komutanlar arasından seçilirdi. Bu sebeple Memlukler çok iyi yönetilmişlerdir.
Memlukleri Osmanlı padişahı Yavuz Sultan Selim 1516 Mercidabık ve 1517 Ridaniye savaşları sonunda yıkmıştır. Bu savaşların orta adı Mısır seferi olup halifeliğin Osmanlılara geçmesini sağlamıştır.

MOĞOL İMPARATORLUĞU
Kuruluş tarihi: 1206
Yıkılış tarihi: 1227
Kurucusu: Cengiz Han
Başkenti: Orta Asya
Cengiz Han, Çin’i hakimiyetine alan tek hükümdardır.
Cengiz han ölünce topraklarında dört devlet kuruldu:
1-Kubilay Hanlığı
2-İlhanlılar
3-Çağataylılar
4-Altın-Orda Devleti
Bu devletlerden Kubilay Hanlığı Orta Asya özelliğini kaybedip Çinlileşti. Diğer üç devlet Türklük özelliklerini kazandılar. Çünkü Moğolların devlet memurları Uygurlar’dı. Uygurlar Türkçe’yi ve Türk geleneklerini Moğollara benimsettiler.
Moğollar Orta Asya’da kurulmuş en geniş topraklara sahip devlettir.
Moğollar’da devlet Cengiz Yasası’na göre yönetilirdi.

TİMUR DEVLETİ
Kuruluş tarihi: 1369
Yıkılış tarihi: 1507
Kurucusu: Timur
Başkenti: Belh
Timur iki büyük hata yaptı:
1-Altın-Orda Devleti’ni yıkarak Rusların güçlenmesine sebep oldu.
2-Ankara Savaşı’nda Osmanlı padişahı Yıldırım Bayezid’i yenerek Anadolu Türk birliğinin parçalanmasına sebep oldu.
Timur zengin Hindistan’ı işgal etti ve yağmaladı.

Timur Devleti’nin üç önemli ismi:
1-Hüseyin Baykara
2-Ali Şir Nevai
3-Uluğ Bey

BABÜR DEVLETİ
Kuruluş tarihi: 1526
Yıkılış tarihi: 1858
Kurucusu: Babür Han
Başkenti: Kabil
Babür Devleti 1858’de İngiltere’nin sömürgesi haline geldi.
Babür krallarından Şah Cihan eşi Mümtaz Mahal için Hindistan’ın Agra kentinde Tac Mahal adlı ünlü mezar evini yaptırmıştır.

Bu ders notu faydalı mıydı?
Bunu nasıl iyileştirebilirim?