Seçmeli Tarih 2 ders notları ünite 2

Bu ders içereği Yeni müfredata uygundur.
Ünite 2

SERMAYE VE EMEK

1838 Balta Limanı Ticaret Antlaşması

Napolyon Savaşları sonrasında Osmanlı Devleti’nin dış ticaret hacmi genişlemişti. Sanayileşmiş ülkelerden ithal edilen mamullerin rekabeti karşısında zanaatlara dayanan üretim faaliyetleri geriledi. Kırsal alanlarda tarım ve tarım dışı üretim yok olma tehlikesiyle karşı karşıya geldi. Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın isyanı dolayısıyla devlet ekonomik açıdan zor bir döneme girdi. Rus tehlikesine karşı Osmanlı Devleti, İngiltere’den yardım almak için Balta Limanı Ticaret Antlaşması’nı imzaladı.

1838 Balta Limanı Ticaret Antlaşması Maddeleri

  • Tekel sistemi kaldırıldı. İngilizlere diledikleri miktarda ham maddeyi satın alma hakkı verildi.
  • İç ticarete Osmanlı vatandaşlarının yanı sıra İngilizlerin de katılması öngörüldü.
  • İngilizlerle olan transit ticaretten alınan vergi kaldırıldı.
  • İngiliz vatandaşları, Osmanlı ürünlerini, Osmanlı tebaasından tacirlerle aynı vergi koşulları altında satın alma hakkına sahip oldular.

1838 Balta Limanı Ticaret Antlaşması Sonuçları

  • Osmanlı pazarları büyük oranda yabancıların denetimine geçti.
  • Avrupa ile rekabet edemeyen Osmanlı esnafı yavaş yavaş faaliyetlerini durdurmak mecburiyetinde kaldı.
  • Osmanlı ham maddeleri daha fazla ücret teklif eden Avrupalı tüccarlara satıldığından bu ham maddelerin fiyatlarında büyük artışlar oldu.
  • 1850’de yapılan değişiklik ile gümrük gelirlerinin düşmesinden ve Kırım Savaşı’nın getirdiği maliyetten dolayı devlet iç ve dış borçlanmaya gidildi.

OSMANLI DEVLETİ’NİN SON DÖNEMLERİNDE EKONOMİK HAYAT

Dış Borçlar Sorunu

Osmanlı bürokrasisi dış borçlanma konusunda uzun süre tereddüt etti ancak 1853 yılında başlayan Kırım Savaşı devam ederken 1854’te Osmanlı Devleti, Avrupa mali piyasalarında uzun vadeli tahvil satışı yaptı. Osmanlı Devleti Avrupa borsalarından giderek daha da kötü şartlarda büyük miktarlarda borç aldı. Sonuç olarak dış borçlanma devletin kaldıramayacağı ağır bir yük oldu.

Düyun-ı Umumiye İdaresinin Kuruluşu

1854-1874 yılları arasında Osmanlı Devleti on beş defa borçlandı. Bu borçlanmalar, Avrupalı kredi kuruluşları için güzel yatırımlardı. 1875 yılına gelindiğinde Osmanlı Devleti artık Batılı devletlerden ve bankerlerden borç alamayacak duruma geldi. 93 Harbi ekonomiyi çok yordu. “Muharrem Kararnamesi” doğrultusunda “Düyun-ı Umumiye İdaresi” kuruldu. Çalışmalarına başlayan meclis, kendisine bağlanan vergileri doğrudan toplamakla yetkili hale geldi.

Sonraki Ünite
Bu ders notu (ünite 2) faydalı mıydı ?
Bunu nasıl iyileştirebilirim?

1 kişi oy kullandı
ÜNİTE 1ÜNİTE 3