Seçmeli Türk Dili ve Edebiyatı 1 ders notları ünite 5

Bu ders içereği Yeni müfredata uygundur.
Ünite 5

SOHBET

FIKRA

Cumhuriyet Döneminde Sohbet

Bir konuda derinleşmeden bilgi veren, yazarın kendi düşünce ve görüşlerini okura aktarmayı sağlayan, konuşma tarzındaki yazılara sohbet adı verilir. Yazar karşılıklı konuşma havası içinde düşüncesini okuyucuyu sıkmadan anlatır. Sohbet metinleri giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden meydana gelir. Okurun ilgisini çeken günlük olaylar konu edinir. Makaleden üslup yönüyle ayrılır. Senli benli bir anlatım vardır. Okuyucuya verilecek düşünceler kısaca, derli toplu şekilde fıkra, halk deyimi ve atasözü kullanarak verilir. Okura vereceği düşünceyi kolaylaştırmak için soru sorar ve cevaplar.

Fıkra (Köşe Yazısı)

Gazete ve dergilerin belirli sütunlarında yayımlanan, güncel, siyasal ve toplumsal sorunları anlatan, bu sorunları ayrıntı vermeden işleyen, başlıklı, imzalı yazılara fıkra adı verilir. Genel olarak bir günlük ömrü olan fıkralarda yalın ve yoğun bir anlatım vardır. Ele alınan konu girişte ele verilerek gelişmede açıklanır. Açıklama içinde kanıtlama, doğrulama gibi bir zorunluluk yoktur. Toplumsal, siyasal, kültürel gerçekleri ortaya dökmek, bu sayede kamuoyu oluşturmak ve okuru yönlendirmek amaçlanır. Gerektiğinde nükteli sözler kullanılabilir. Fıkralarda yazar kendi görüşlerini ortaya koyar ve günlük konuşma diliyle yazar.

Cumhuriyet Öncesi Dönemde Fıkra

Fıkra Türk edebiyatında gazetecilikle birlikte ortaya çıkmıştır. Belli sayılarda çıkarılan gazetelerde günlük olaylar haber niteliğinde sunulur. Daha sonra olaylar fikir yazılarına döndü. Böylece fıkra yazarlığı başlı başına bir tür olmayı başardı. İlk resmi gazete Takvim-i Vakayi güncel haberlerin paylaşıldığı bir araçtı. Bizde fıkra yazarlığı Şinasi ve Agah Efendi tarafından çıkarılan ilk özel gazete Tercüman-ı Ahval ile başladı. Bu dönemde yazı türleri arasında bir ayrım yapılmadı ve güncel olaylarla ilgili fikir yazıları makale şeklinde okura sunuldu.

unite-4
Bu ders notu (ünite 5) faydalı mıydı ?
Bunu nasıl iyileştirebilirim?

1 kişi oy kullandı
ÜNİTE 1ÜNİTE 2ÜNİTE 3ÜNİTE 4