Tarih 1 ders notları

Bu ders içereği Yeni müfredata uygundur.
Ünite 1

DÜNDE KALANI ÖĞRETEN BİLİM TARİH

Tarih ve Zaman

Geçmişi, Bizim İçin Günümüze Taşıyan Tarih Bilimi

Tarih, geçmişte insan topluluklarının yaşayış, ilişki, kültür ve uygarlıklarını yer, zaman, belge göstererek tarafsız olarak neden sonuç ilişkisiyle inceleyen bilim dalıdır. İnsanlar yaşadığı coğrafyaya göre varlığını sürdürmek için hayat mücadelesi verir. bu alanda ulaşılan maddi ve manevi tüm değerler uygarlıktır. Uygarlıkları yaratanlar, yaşam alanlarının özelliklerine göre deneyim yaşamışlardır.

Pozitif bilimler deneyselliğe dayanır. Tarihsel olaylar her zaman deneysel olaylar gibi laboratuvar verileri gibi aynı sonuca ulaşmaz. Bu yüzden her olay; yaşandığı dönem, yer ve yaşayan kişilerle kendi özel koşullarına sahiptir. Tarihsel olaylarda tekrar yoktur. Ancak tarihçiler ve pozitif bilimciler aradıkları cevapları bulmak adına ortak bilimlerden yararlanırlar.

Tarihe Yardım Eden Bilimler

Kronoloji

Geçmişten bu güne yaşanan olayların zamanını tespit eder.

Coğrafya

Olayın geçtiği yerin fiziki özelliklerini açıklar.

Diplomasi

Toplumlar arasında her türlü siyasi ilişki, savaş, anlaşma metinler, ferman ve beratlar üzerinden tarihe yardım eder.

Arkeoloji

Toprak ve suyun altında kalan eski belgeleri bularak tarihe yardımcı olur.

Heraldik

Resmi belgelerde bulunan mühür, arma ve özel işaretleri inceler.

Etnografya

Toplumların örf, adet ve geleneklerini inceler.

Antropoloji

Irklarla ilgili çalışmalar yapar.

Paleografya

Eski alfabeleri okumaya yarar.

Filoloji

Dillerin tarihi, gelişimi, değişimi ve diller arasında ilişkileri inceler.

Epigrafi

Taş, mermer, metal gibi sert cisimlere kazınan yazıları inceler.

Nümizmatik

Eski paraları inceler.

Papiroloji

Kağıtların türlerini tanıyarak belgelerin zamanını ortaya çıkarır.

Adroponomi

Kişi adlarını inceler.

Mitoloji

Söylenen ya da duyulan inanç içeriklerini din bağlamında inceler.

Arkeometre

Karbon 14 gibi tarihsel eşyaların yaşını belirler.

Toponomi

Yerleşim yerlerinin doğal yapısı ile ilgilenir.

Tarih Öğrenmenin Çok Yönlü Yararları

Tarih toplumun hafızasıdır. İnsanlığın nereden nereye gittiğini gösterir. Geçmişteki deneyimler sayesinde geleceği güvenli ve doğru ulaşmayı sağlar. Yeni nesiller kimlik oluşumunda tarihe ve kültüre başvurur. Nesiller önce ailede plansız ama bilinçli şekilde, daha sonra da okulda tarihi değerleri öğrenirler. Tarih bilgisine sahip bireylerde ait olma ve ortak sevinç kavramı oluşur. Böylece birey kendini bir toplumun değerli üyesi gibi hisseder.

Tarih okuyan kişiler bağlı olduğu toplumun yapısını öğrenir. Böylece tarih ortak üzüntülere yol açar. Kökü geçmişe dayanan ve yüzü gelecek olan ortam yaşama isteği uyandırır. Ulaşılacak ortak hedefleri belirler. Devletlerarası ilişkilerde de belirleyici rol oynar. Milletler plan yaparken değerlendirme aşamasında geçmişte yaşadığı olayları inceleyerek tarih bilincine başvurur. Böylece tarihsel veriler milletin kar ve zarar hesabı yapmasını sağlar. Tarihi olayları değerlendirirken kendi döneminde değerlendirmek gerekir. Yıllar önce olan bir olay bugünün bakış açısı içinde değerlendirilirse bu durum yanlış olur.

Türklerin Kullandığı Takvimle

12 Hayvanlı Türk Takvimi

12 hayvanlı Türk takvimi güneş yılına göre düzenlenmiştir. Türklerin ilk kullandığı takvimdir ve milli takvimleridir. Bu takvim on iki yılda bir devir yapar ve yıllar hayvan adlarıyla tanımlanır.

Hicri Takvim

Türkler İslam2 kabul ettikten sonra kullanmaya başlamıştır. Bu takvimde Hz. Muhammet’in göç ettiği 622 yılı başlangıç olarak kabul edilir.

Celali Takvimi

Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah’ın emriyle Ömer Hayyam’ın başkanlık ettiği astronomi heyeti tarafından hazırlandı. Başlangıç olarak 15 Mart 1079 tarihi kabul edilerek güneş yılına göre düzenlendi.

İlhanlı Takvimi

Hindistan’da kurulan Türk devletleri ile İlhanlı hükümdarı Gazan Han zamanında Celali takvimi üzerinde bazı değişiklikler yaparak yeni bir takvim oluşturulmuştur.

Rumi Takvim

Osmanlı Devleti mali işlerini düzenlemek için kullanmıştır. Güneş yılına göre hesaplanan takvimde bir yıl 365 gün 6 saattir. 1839 yılından itibaren mart ayı mali yılbaşı kabul edilir. Miladi takvimle arasında 584 yıl fark bulunur.

Miladi Takvim

Günümüzde dünyada en yaygın olarak kullanılan takvimdir. Bir yıl 365 gün 6 saattir. Başlangıcı ise Hz. İsa’nın doğumundan bir hafta sonrası olan 1 Ocak kabul edilir. Kökeni Mısır kavmine dayanan takvimi Romalılar geliştirmiş, Papa 13. Gregorious son şeklini vermiştir. BU yüzden Gregoryen takvimi de denir. Ülkemizde 1 Ocak 1926 tarihinden itibaren kullanılmaya başladı.

Sonraki Ünite
Bu ders notu faydalı mıydı ?
Bunu nasıl iyileştirebilirim?

3 kişi oy kullandı
ÜNİTE 2ÜNİTE 3