Türk Dili ve Edebiyatı 4 ders notları ünite 4

Bu ders içereği Yeni müfredata uygundur.
Ünite 4

HABER

Haber Yazısı

Bir olay hakkındaki bilgiye haber, bilgileri vermek üzere hazırlanan yazılara da haber yazısı adı verilir. Haber yazıları gazete gibi önemli kitle iletişim araçlarından duyurulur. Gazete sayesinde her türlü değişim ve yenilik topluma ulaşır ve dil birliği ortaya çıkar. Ayrıca edebiyat ve kültürle ilgili bilgiler de içerir. Haber metinleri, sanat metinlerine kaynaklık edebilir. Haber yazıları ciddi bir sorumluluk gerektirir. Bu sorumluluk bilincinde olmayan kişilerin elinde güçlü bir silaha dönebilir. Bu yüzden doğruluğu sorgulanmayan bir haber duyurulmamalıdır. Haberi okuyan kişi haberde merak ettiği sorulara yalın bir şekilde cevap bulmak ister. Bu yüzden haberin olaya, zamana, mekana, oluş biçimine, oluş nedenine ve olayı kimin gerçekleştirdiğine dair nesnel bilgiler olmalıdır. Haberler yazılırken günümüzde 5N 1K kuralı önemlidir. Bu yüzden gazeteciler haber metinlerini bu altı sorunun cevabına göre verir:

  • Ne: Konuyu ortaya koyar.
  • Neden: Amacı ortaya koyar.
  • Nasıl: Yöntemi ortaya koyar.
  • Nerede: Mekan ve yer kavramını ortaya koyar.
  • Ne zaman: Süreç kavramlarını ortaya koyar.
  • Kim: İlgili ve sorumlu kişileri ortaya koyar.

Türk edebiyatında gazete, Batı etkisiyle Tanzimat Dönemi’yle başlar. Bu dönemde sanatçılar halkı aydınlatmak adına gazeteleri kullanır. İlk resmi gazete 1831 yılındaki Takvim-i Vekayi çıkarılır. Daha sonra İngiliz Churcill 1840 yılında yarı resmi gazete Ceride-i Havadis gazetesini çıkarır. Daha sonra Türk edebiyatındaki ilk özel gazete Tercüman-ı Ahval 1860 yılında Şinasi ve Agah Efendi tarafından çıkarılır. Bu devrin sanatçıları için gazete kamu meselesidir. Gazete sadece halk için bir şey söylenen yer değil, halkın duygu ve düşüncelerinin dile getirildiği bir kürsüdür.

Medya Organları ve Farklılıkları

Gazete, dergi, Genel ağ, radyo ve televizyon haberciliği farklıdır. Radyonun diğerlerinden temel farkı konuşmaya dayalı olmasıdır. Radyoda haberler hızlı şekilde verilir. Gazete okuyan kişi istediği haberi okumakta özgürdür. Televizyon ve radyoda ise insanlara öncelikler dayatılır, izleyici ya da dinleyici pasif şekilde hareket eder. Genel ağ haberciliği ise haberlerin anlık olarak duyurulması ve ihtiyaç duyulduğunda rahatça ulaşılması durumundan dolayı günümüzde yoğun olarak tercih edilir. genel ağ haberciliği tüm habercilik tekniklerinin birleştiği bir yerdir. Televizyon kadar hızlı ve gazete kadar kapsamlı haberler yapılır.

Gazetelerde haber ile ilgili yeni gelişmeler için 24 saat geçmesi gerekir. Oysa genel ağ haberlerinde her türlü gelişme anında okuyucuyla paylaşılabilir. Haberin anlık şekilde izlenmesi, haberle ilgili bilgi kaynakları verilmesi, Genel Ağ haberciliğinin en büyük avantajıdır. Basılı gazete okuyucusu önüne gelen haberi içerik ve biçim yönünden değerlendiremez. Ancak genel ağ habercileri ise haberleri istediği an düzeltebilir ve okurun katkısıyla yeniden yapılandırabilir.

unite-3Sonraki Ünite
Bu ders notu (ünite 4) faydalı mıydı ?
Bunu nasıl iyileştirebilirim?

1 kişi oy kullandı
ÜNİTE 1ÜNİTE 2ÜNİTE 3ÜNİTE 5