GİRİŞ/KAYIT

Dil ve Anlatım 5 – Test 92016-3. Dönem

SORU 1

Kasırganın kıyıları dövdüğü, dağları devirdiği saatte Antalya’ya yukarıdan bakan vadilerin birinde, Alakır’da, önemli bir buluşmanın konukları bekleniyordu. Sarıkeçililerin uzak yaylalardan getirdiği kara çadır henüz dertoptu. Kasırganın dinmesi gerekiyordu. Alakır’ın tepesine ulaştığımda gerdirmeleriyle âdeta bir Anadolu haritasına benzeyen kıl çadır kurulmuş, bütün görkemiyle vadiye bakıyordu.

Bu parça için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  • A) Olay çevresinde oluşan metne örnektir.
  • B) Olay, kişi, mekân ögelerine yer verilmiştir.
  • C) Öğüt verme amacıyla yazılmıştır.
  • D) Mecaz anlamlı kelimeler kullanılmıştır.
SORU 2

Aşağıdaki parçalardan hangisi öğretici metne örnektir?

  • A) Karanlık çökmüş olmasına rağmen ortalık hâlâ sıcaktan kavruluyordu. Ne bir rüzgâr ne bir esinti. Belki Taksim Bahçesi esintili olur diyordum ama ağaçlarda tek bir yaprak bile kımıldamıyordu. Yine de denize bakan terasta bir masaya oturdum.
  • B) Değişik yörelerdeki bahçelerden yılın değişik zamanlarında toplanan çaylar birbirinden az çok farklıdır. Paketlenmiş çayların aynı lezzette olmasını sağlamak için bu değişik nitelikteki çayların karıştırılması gerekir.
  • C) Bizim heyet içeri girdikten sonra kapandı kapı. Ne var ki sofadan geçerek sadaret makamına giderken iki nöbetçi dikildi önümüzde. Neler olup bittiğini anlamamışlardı.
  • D) Muhtar Bey duymadı bile bu sözleri, kışlaya yürüdü. Dördümüzün de bakışları onun üzerindeydi; nefesimizi tutmuş, bu cesur zabiti izliyorduk. Önce adımları tereddütlüydü, sonra kendine güveni geldi.
SORU 3

I. Halk hikâyesi – Anlatmaya bağlı edebî metin
II. Trajedi – Göstermeye bağlı edebî metin
III. Gezi yazısı – Gazete çevresinde gelişen metin
IV. Deneme – Kişisel hayatı konu alan metin
Yukarıdaki numaralanmış eşleştirmelerin hangilerinde yanlışlık yapılmıştır?

  • A) I ve II
  • B) I ve IV.
  • C) II ve III
  • D) III ve IV.
SORU 4

Sevgili Özgeciğim, Mektubunu bu sabah aldım. Bana böyle uzun ve güzel bir mektup yazdığın için teşekkür ederim. Ahmet Mithat Efendi – Hüseyin Rahmi hikâyesini de çok beğendim. Yalnız bazı yerlerinde -heyecandan olacak- kelimeleri eksik ya da fazla yazmışsın. Bunlar önemli değil, asıl dil bilgisi kurallarında hata yapıyorsun; benim kızımın yazılarında böyle şeyler olmamalı. . . .

17 Mayıs 1977

Oğuz Atay

Bu mektubun planında yapılan yanlışlık aşağıdakilerden hangisiyle düzeltilir?

  • A) Hitap ifadesi başta değil, sonda olmalıdır.
  • B) Mektubu yazanın adı sağ alt köşede değil, sol üst köşede olmalıdır.
  • C) Mektubun yazıldığı tarih sol alt köşede değil, sağ üst veya sağ alt köşede olmalıdır.
  • D) Mektupta tarih yazılmamalıdır.
SORU 5

Edebî mektupla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  • A) Bu mektup türü aynı zamanda resmî mektup olarak da adlandırılır.
  • B) Dil ve anlatım açısından sanat değeri taşır.
  • C) Edebiyatçıların birbirlerine yazdıkları ve edebî düşüncelerini aktardıkları mektuplardır.
  • D) Bu mektuplar belge niteliği taşıması bakımından önemlidir.
SORU 6

• Bir kişinin duygu ve gözlemlerini düzenli bir biçimde tarih atarak yazdığı yazılardır.
• Yazan kişinin yazmak istediklerinden oluşur, okuyucu düşünülerek yazılmaz.
Bu özellikler aşağıdaki türlerden hangisine aittir?

  • A) Sohbet
  • B) Gezi yazısı
  • C) Otobiyografi
  • D) Günlük
SORU 7

Bu türdeki yazılarımda kendimi serbestçe ifade etmenin getirdiği bir rahatlık hissediyorum. Kendi kendimle konuşur gibi yazdığım için cümlelerim samimi ve akıcı oluyor ister istemez. Hele ki istediğim her konuyu ele alabilmenin özgürlüğü… İşte onu hiçbir şeye değişmem.

Bu parçada yazarın “bu türdeki yazılarım” dediği tür aşağıdakilerden hangisidir?

  • A) Deneme
  • B) Makale
  • C) Eleştiri
  • D) Fıkra
SORU 8

Edebiyat Öğretmeni Buket Hanım 11-A sınıfı öğrencilerine şu ödevi vermiştir: Tüm öğrenciler kompozisyon yazacaktır. Herhangi bir konu sınırlaması olmayacaktır. Öğrenciler, kendi düşüncelerini serbestçe ve karşılarındakiyle konuşuyormuş gibi kaleme alacaklardır.

Bu ödevi hazırlayan öğrencilerin yazısı aşağıdaki türlerin hangisiyle benzerlik gösterir?

  • A) Günlük
  • B) Sohbet
  • C) Otobiyografi
  • D) Fıkra
SORU 9

Yazar Sait Faik Abasıyanık’ın doğal güzelliklerini hikâyelerinde anlattığı Burgazada, çöplükten çıkan yangınla büyük tehlike atlattı. Marmara’nın en yeşil ve üçüncü büyük adası olan Burgazada’da yangın, rüzgârın etkisiyle yerleşim birimlerine kadar ilerledi. Büyük panik yaşayan vatandaşlar, adanın sahil kesiminde toplandı.

Bir haber yazısından alınan bu parçada aşağıdaki sorulardan hangisinin yanıtı yoktur?

  • A) Kim?
  • B) Nerede?
  • C) Niçin?
  • D) Ne zaman?
SORU 10

• Tek Adam
• Dertli Dolap
• Yunus Emre
Yukarıda verilen eserler hangi türde kaleme alınmıştır?

  • A) Gezi yazısı
  • B) Günlük
  • C) Biyografi
  • D) Mektup
SORU 11

Aşağıdakilerden hangisi anı türünün özelliklerinden biri değildir?

  • A) Günü gününe yazılır.
  • B) Öğretici ve bilgi vericidir.
  • C) Yaşanmış olayları konu alır.
  • D) Anlatılanları kanıtlama ve belgeleme zorunluluğu yoktur.
SORU 12

Makale türü edebiyatımıza ________ ile birlikte girmiştir. ________ Agâh Efendi ile birlikte çıkardığı ilk özel gazete olan _________ birinci sayısında yayımlanan “Mukaddime” bizde ilk makale olarak kabul edilir.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangileri sırasıyla getirilmelidir?

  • A) Cumhuriyet – Ruşen Eşref Ünaydın’ın – Hakimiyet-i Milliye’nin
  • B) Millî Edebiyat – Ahmet Rasim’in – Tercüman-ı Hakikat’in
  • C) Tanzimat – Namık Kemal’in – Tasvir-i Efkâr’ın
  • D) Tanzimat – Şinasi’nin – Tercüman-ı Ahval’in
SORU 13

Sri Lanka’nın dağlık bölgesi, yüksekliği 2 bin metreyi aşan ve adanın merkezinde bulunan bu bölge, aynı zamanda en çok yağmur alan bölge. Nehirlerin kaynaklarının toplandığı yer. Kalu adıyla Hint Okyanusu’na dökülen nehir, geniş bir havzanın içinde bir örümcek ağı gibi irili ufaklı sayısız ırmak ve dereyle beslenerek akıyor. Âdem Zirvesi, diğer adıyla Adam’s Peak bu bölgede bulunuyor. Buranın bir vadi ötesi ise Ratnapura, yani “cevher-şehir”. Bu isim tabii ki de vadinin değerli taşlar bakımından önemli olmasından kaynaklanıyor.

Bu parça aşağıdaki metin türlerinin hangisinden alınmıştır?

  • A) Gezi yazısı
  • B) Anı
  • C) Otobiyografi
  • D) Günlük
SORU 14

Aşağıdaki fıkra-makale karşılaştırmalarından hangisi yanlıştır?

  • A) Fıkranın samimi ve serbest bir anlatımı vardır, makalelerde daha ciddi ve bilimsel bir dil kullanılır.
  • B) Fıkrada güncel konular ele alınır, makalede uzmanlık gerektiren konular işlenir.
  • C) Fıkrada işlenen konunun okura benimsetilmesi amaçlanır, makalede ispat kaygısı yoktur.
  • D) Fıkralarda konular kısa ve öz biçimde ele alınır, makalede düşünceler daha derinlemesine açıklanır.
SORU 15

Aşağıdakilerden hangisi edebiyatımızdaki ilk eleştiri örneğidir?

  • A) Talim-i Edebiyat
  • B) Harabat
  • C) Tahrib-i Harabat
  • D) Demdeme
SORU 16

1911’de İstanbul’da doğmuşum. Ben doğduğumda ailem Ortaköy’de oturuyormuş. Ömrümün ilk dört yılı orada geçti. Çocukluğuma dair ilk hatıralarım da o yıllara rastlar. Maliye bakanı olan dedeme, zamanın padişahı tarafından “olgun” anlamına gelen “pişmiş” soyadı verildiğini büyüklerim anlatırlardı. Sonra ailemiz Üsküdar’a geldi. Çok sakin bir çocuktum. Ablam okula başlayınca ben de okula gitmeye heveslendim. Ailem ısrarlarıma dayanamayıp beni erken yaşta okula gönderdi.

Bu parça aşağıdaki türlerin hangisinden alınmıştır?

  • A) Sohbet
  • B) Biyografi
  • C) Günlük
  • D) Otobiyografi
SORU 17

I. Endüstri, iş ve ticaret alanlarında ya da iş yerleriyle kişiler arasında yazılan mektuplar iş mektuplarıdır.
II. Biyografi türündeki yazılara eski edebiyatta “tercümeihâl” denmiştir.
III. Dünya edebiyatında deneme türünün en eski örneklerini İngiliz yazar Francis Bacon vermiştir.

Yukarıda numaralanmış yargılar doğru(D)-yanlış(Y) olarak değerlendirildiğinde sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

I -- > II -- > III

  • A) Y -- > Y -- > D
  • B) D -- > Y -- > Y
  • C) D -- > Y -- > D
  • D) D -- > D -- > Y
SORU 18

Aşağıdakilerden hangisi anlatmaya bağlı metinlerdendir?

  • A) Orta oyunu
  • B) Anı
  • C) Manzum hikâye
  • D) Sohbet
SORU 19

Ankara, 28 Kasım 1978, 10.30

Üstat Necip Fazıl’ı Mola Oteli’nde ziyaret ettik. Büyük Doğu’yu son beş sayı çıkarıp kapayışından sonra Akif, Erdem, Rasim onunla ilk kez karşılaşıyorlar. Alaeddin ve Mehmet de var. Üstat: “ Büyük Doğu son çıkışında en parlak dönemini yaşadı. Kapanmasında çeşitli nedenler var ama en büyük amil siz oldunuz.” dedi.

Bu parça aşağıdaki türlerin hangisine örnektir?

  • A) Eleştiri
  • B) Günlük
  • C) Sohbet
  • D) Otobiyografi
SORU 20

I. Sansasyonel: Yalanlama.
II. Sürmanşet: Gazetelerin birinci sayfasındaki logonun üzerinde kullanılan başlık.
III. Asparagas: Şişirme haber.
IV. Muhabir: Basın ve yayın organlarına haber toplayan kişi.
Haber yazılarıyla ilgili yukarıda numaralanmış kavramlardan hangisi yanlış açıklanmıştır?

  • A) I.
  • B) II.
  • C) III.
  • D) IV.
CEVAP ANAHTARI
1234567891011121314151617181920
CBDCADABDCADACCDDCBA
Bu test faydalı mıydı?
Bunu nasıl iyileştirebilirim?